|
Dış görünümüzde çok önemli yer tutan saçlarımızın günlük olarak 50-100 tel
halinde dökülmesi, saçın doğal döngüsüne göre normaldir.
Saç dökülmesinin kökeninde ruhsal nedenler çok önemli yer
tutar. Günlük yaşantıda üzüntü yaratan durumlar, hassas kişilik yapılarında ve
genetik yatkınlığı bulunanlarda saç dökülmesini hızlandırır.
Saç dökülmesinin birçok klinik tipi mevcuttur. Dikkat
edilmesi gereken nokta saç dökülmesi tedavisinde doğru tanı koymaktır.
Saç dökülmesinin klinik tipleri nelerdir?
1-Telogen efflium
Doğum, ateşli hastalık, stres, cerrahi operasyon, ilaç
kullanımı, kansızlık, guatr (tiroid hastalığı) gibi durumlarda; 2 – 3 aylık
zaman diliminde başlar.
En sık doğum sonrası dönemde görülmektedir. Ve bu doğal
süreç kendiliğinden zamanla düzelmektedir.
Aktif dönemde bulunan saçların, bir anda büyük kısmının
dinlenme dönemine girmesi söz konusudur.
Ani ve şiddetli başlayan bu tür saç dökülmelerinde
hasta eline tomarla saç geldiğini ifade eder ve endişelenir.
Tedaviyi saç dökülmesine yol açan sebebi saptayarak
ortadan kaldırarak planlamak çok önemlidir.
2 – Erkek tipi (Androgenetik) saç dökülmesi
Özellikle erkeklerde (nadiren kadınlarda) saçta derinin
tepe ve ön kısmı ile şakaklarda açılma, seyrelme şeklinde görülür.
luşumu, genetik zeminde erkeklik hormonu ( androjen)
etkilerine dayanır. Genellikle 20 yaştan sonra başlar ve ilerleyici seyir
gösterir. Erkeklerin yarısından fazlasında mevcuttur.
Erken evresinde ve özellikle gençlerde lokal tedaviye yanıt
alınır.
Tedavisinde lokal minoksidil veya ağızdan finasterid tablet
etkili olabilir ancak etkileri geçicidir.
Dökülme ilerledikçe saç ekimi gerekir.
3- Bölgesel saç dökülmesi (Alopesi Areata)
En sık saçlı deri ve sakal bölgesinde iz bırakmayan iyi sınırlı dökülme alanları
şeklinde görülür.
Halk arasında yanlışlıkla saçkıran olarak tabir edilir.
Bulaşıcı değildir.
Stres, kalıtsal faktörler, otoimmün hastalıklar (tiroid
hastalığı, diyabet, guatr) ile ilişkili olabilir.
Tedavisinde kortizon, minoksidil, antralin veya d vitamini
(kalsipotriol) losyonları kullanılır.
Bu tedaviler etkili olmazsa cilt hastalıkları uzmanı
tarafından lezyon içine kortizon enjeksiyonu yapılabilir. Kortizon enjeksiyonu
3-4 haftada bir tekrarlanabilir. Lokal tedaviye göre daha hızlı ve başarılı
sonuç verir.
Çok yaygın ve bu tür tedavilere yanıt alınmayan hastalarda
sistemik kortizon tedavisi gerekebilir.
4- Skar (iz) bırakan saç dökülmesi
Bazı cilt hastalıkları (lupus, mantar infeksiyonu, şiddetli
yanıklar, cilt kanseri) nda ortaya çıkabilir.
Saç kökü tahrip olduğundan saçların tekrar çıkması zordur.
Saç dökülmesi olan
hastaya yaklaşım:
*Saç dökülmesi yaşayan hastalar saçlı deri tahrişinden
kaçınmalıdır. (örn. sıkı ve gergin saç tokaları, saç bantları, çok sıcak ve
yakın tutulan saç kurutma makineleri, kimyasallar)
*Saç dökülmesi şikayeti olan kişi mutlaka bir cilt
hastalıkları uzmanına başvurmalı; tıbbi özgeçmişi (hastalıklar vs), kullanmakta
olduğu ilaçlar, ailevi yatkınlığı sorgulanarak, gerekli kan tetkikleri (kan
sayımı, tiroid hormonu, b12 vitamin, folik asit vs) yapılmalıdır.
*Tedavi yöntemleri ile saçlar ilk önce zayıf ve açık renkli
olarak belirir, zamanla güçlenir, kalınlaşır. Tedavi şekli ne olursa olsun süreç
uzundur, sabır gerektirir, doktor kontrolünde sürdürülmelidir.
*Uzman doktor kontrolü olmadan ilaç kullanmamalıdır.
Tedaviler doktor kontrolünde devam etmelidir.
|
