|
Sebepleri:
-İlaçlar ( doğum kontrol hapı, isotretinoin v.b.)
-Hastalıklar (Hipertiroidi, hemakromatoz, Adison hastalığı): Vücut
genelinde yaygın hiperpigmentasyon görülür.
-Cilt hastalıkları ( melasma, lentigo, çil, cafe au lait)
-Gebelik gibi hormonal değişiklikler.
>>POSTINFLAMATUAR
HİPERPİGMENTASYON
Yaralanma, travma veya bir cilt hastalığının (ekzema,
sedef, liken planus, kronik kaşıntı) iyileşme döneminde oluşan melanin artışına
bağlı bir durumdur.
>>MELASMA ( KLOASMA) = GEBELİK MASKESİ
Güneşe maruz kalma sonrası, yüzde (özellikle alın, bıyık, yanak bölgesinde)
edinsel olarak ortaya çıkan kahverengi lekeleri tanımlar.
Koyu tenliler ve genç erişkinlerde sık görülür.
Gebelik, doğum kontrol hapı kullanımında sık görülür.
Güneşe maruz kaldıktan sonra haftalar içinde gelişir.
Kozmetik bir sorundur,
Tedavisinde
-Hidrokinon, azeleik asit,
tretinoin içeren keremler,
-Peeling
-Lazer uygulanabilir.
Melasmadan korunmada güneş koruyucu ürün kullanımı şarttır
(özellikle çinko oksit veya titanyundioksit içeren opak güneş koruyucular daha
etkilidir).
>>POSTİNFLAMATUAR HİPERPİGMENTASYON
Yaralanma, travma veya bir cilt hastalığının (ekzema,
sedef, liken planus, kronik kaşıntı) iyileşme döneminde oluşan melanin artışına
bağlı bir durumdur.
>>FELİD (ÇİLLENME)
Çocukluk ve genç erişkin dönemde ortaya çıkan kozmetik bir
problemdir.
Güneş gören bölgelerde (özellikle yüzde) çok sayıda ufak
çaplı lekeler şeklinde görülür.
Sıklıkla ailevidir.
Yaz mevsiminde belirginleşir.
Yanak, el sırtı ön kol en sık görülen bölgelerdir.
>>LENTİGO
Akut veya kronik güneş ışığı maruziyetine bağlı olarak gelişen, tüm vücutta
görülebilen değişik tonlarda kahverengi lekeleri tanımlar.
Genelde 30-40 yaştan sonra, en sık el sırtı ve ön kolda
görülür.
Beyaz ırkta sıktır.
>>FOTOTOKSİK PİGMENTASYON
-Bitkiler, gıdalar ( limon, bergamot, incir yaprağı sütü,
kereviz, dereotu, havuç suyu)
-İlaçlar ( ağız yoluyla veya lokal uygulanan) la teması takiben kızarıklık, sonrasında su toplaması,
sonrasında leke oluşur.
Tanı konduğunda, ilaç , gıda veya bitki teması kesilmeli ve
engellenmelidir.
>>CAFE AU LAİT (SÜTLÜ KAHVE) LEKELERİ
Doğumsal veya edinsel olarak ortaya çıkabilir.
Özellikle çocuklarda ve gövdede görülür.
Nörofibramatoz adlı hastalığın belirtisi olabilir.
>>MONGOL LEKESİ
Kuyruksokumunda doğuştan itibaren mevcut olan bu leke 3-5
yaşa doğru genelde kendiliğinden kaybolur.
Asyalı veya siyah ırklı bebeklerde daha sık görülür.
>>LABİAL LENTİGO
Genç- orta yaş kadınlarda dudakta görülen iyi huylu
pigmentasyondur.
Tedavisinde kozmetik sebeple kriyoterapi yapılabilir.
>>SEBOREİK KERATOZ
Derinin en sık görülen lezyonlarındandır.
İleri yaştaki insanların büyük bölümünde bulunur.
30 yaştan sonra sık görülür. Kadın ve erkekte eşit sıklıkta
görülür.
Sebebi tam olarak bilinmemektedir, kronik ultraviyole
ışığının oluşumunu kolaylaştırdığı düşünülmektedir.
Beyaz ırkta ve açık tenli kişilerde sık görülür.
Deriden kabarık, çoğunlukla kahverengi renkli, pürtüklü
yüzeyli lezyonlar şeklinde görülür. Hafif kaşıntıya yol açabilir.
En sık gövde ve yüzde görülür.
Tedavisinde elektrokoter, kriyoterapi, cerrahi
uygulanabilir
>>NEVÜS
Nevüs, halk arasında 'ben' olarak bilinir. Nevüs latince
leke anlamına gelir.
Epidermis, dermis veya her ikisinde pigment hücrelerinin
proliferasyonu sonucu gelişir.
Beyaz tenlilerde daha fazla sayıda görülür.
Kalıtsal yatkınlık görülebilir.
Yassı veya kabarık olabilen, cilt yüzeyinde rastgele
dağılım gösteren, ten renginden koyu kahverengiye doğru rengi değişebilen makül
(leke) ve papül (kabartı) leri tanımlar. Saplı olabilir; üzerinde kıl
bulunabilir.
Doğuştan itibaren mevcut olabilir, erişkin çağa kadar
sayıları artar.
Nevüslerin birçok çeşidi vardır: dermal, birleşik, halo,
spitz, mavi nevüs vb...
Konjenital nevüs: yaşamın ilk yılında çıkan nevüsü tanımlar
Dev kıllı nevüslerde kansere dönüşme olasılığı %
1-10 dur doğuştan itibaren mevcutturlar.
Halo nevüs: çoğunlukla selim seyirlidir, nadiren
melanom halo ile birlikte görülebilir.
Atipik (displastik) nevüs: Sıradan nevüslere göre
daha büyük ve düzensiz sınırlıdır. Düzensiz pigmentasyon gösterir. Melanoma
dönüşüm riski sıradan nevüslere göre daha yüksektir.
Birkaç displastik nevüs bir arada görülüyorsa veya ailevi
çok sayıda displastik venüs varlığında melanom riski artar.
Beyaz tenli kişiler yılda en az iki kez cildini kontrol
ettirmelidir.
Benlerin cerrahi olarak çıkarılmasını gerektiren durumlar;
-benlerde ani değişiklikler ve kozmetik sebeplerdir.
Garip görünümlü hızlı büyüyen pigmente bir lezyonun aniden
farkedilmesi, eski bir bende ortaya çıkan hızlı değişiklik (sızıntı, renginin
koyulaşması) durumunda hemen bir cilt hastalıkları uzmanına başvurmalıdır.
Travmaya maruz kalan benler melanom açısından risk taşımaz.
|
